• Tarih: 2010 Temmuz 09

Dünyanın kendi etrafındaki hareketi


           


Soru:

 

Astronomi bilim adamlarının dünyanın küresel olduğunu ve aynı zamanda hızla kendi etrafında döndüğünü kabul etmelerinin ilmi açıdan bir kesinliği var mıdır yoksa henüz bu mesele nazariye olma özelliğini korumakta mıdır? Dünya kendi etrafında dönüyorsa bunun, ilmi ve hissi açıdan ne gibi sonuçları vardır?

 

Niçin sürekli aynı kıblenin belirlenmesinde yerde gözüken Kutup Yıldızı dikkate alınmaktadır?

 

Kur’an ve İslami rivayetlerde bu konunun teyit edildiğine dair bir şey var mıdır?

 

Cevap:

 

Dünyanın küresel olması ve kendi etrafında dönmesi günümüz ilminin tartışılmaz gerçeklerinden sayılmaktadır ve bunun ispatı için çeşitli deliller zikredilmiştir. Ortaya konulan delillerin en açık ve anlaşılırı “Pandol Kanıtı”dır. Şöyle ki, ağır bir cisim serbest hareket edecek şekilde yukarı asıldığında ve bu cisim hareket ettirildiğinde, uzun müddet kendi halinde hareketini sürdürür. Dünya hareketsiz olsaydı bu cisim bir çizgi üzerinde gidip gelirdi, ama tecrübe bu cismin, belirli bir çizgide hareket etmediğini ve tedrici olarak ilk hareket çizgisinin dışına çıktığını göstermiştir.

 

Bu deney dünyanın sürekli belirli bir taraftan başka bir tarafa hareket ettiğini ispatlamaktadır. Dünya bu hareketinden batıdan doğuya doğru belirli bir çizgi izler. ( Bu delilin geniş açıklaması için çeşitli şekilleri inceleyen Astronomi kitaplarından yararlanılabilir.) Aynı şekilde yapılan deneyler,  ağır bir cismin yavaşça yukarıdan aşağıya bırakıldığında, doğru bir çizgi takip ederek yere düşmediğini ve batı tarafına düştüğünü göstermiştir. Bu da dünyanın batıdan doğuya hareket ettiğinin bir delilidir.

 

Kutup Yıldızı'nın sürekli aynı yerden görülme meselesine gelince, Kutup Yıldızı dünyanın karşısında yer almaktadır. Açıktır ki, küresel bir şeyi kendi ekseni etrafında çevirdiğimiz zaman, sürekli kendi ekseni etrafında döndüğü ispatlanmıştır; bu sebeple Kutup Yıldızı sürekli sabit bir yerde olduğu için dünyadan görülme yeri değişmez.

 

Yeryüzünden yukarı doğru bakıldığında, dünyanın küresel olmasından dolayı hangi noktadan bakılırsa bakılsın görünümde bir değişikli olmaz. Yani bulunduğumuz yerin yukarısını gökyüzü ve aşağısını da yeryüzü olarak göreceğiz ve çekim kuvveti bizim yeryüzünde kalmamızı sağlayacaktır.

 

Elbette kuzey yarım küresinde görülen birçok yıldız güney yarım kürede görülmez, aynı şekilde gezegenler yeryüzünün bir noktasından görülürken diğer bir noktasından görülmezler. Özetle, dünyanın karşımızda olan bir noktası, tıpkı üzerinde yer aldığımız noktası gibidir.

 

Dünyanın hareketini teyit eden ayet ve rivayetlerin bir kaçı şunlardır:

 

1- “Görüp de donuk sandığın dağlar, bulutun yürümesi gibi yürümektedir. (Bu) Her şeyi gayet iyi yapan Allah’ın yapısıdır. Doğrusu O, yaptıklarınızı haber almaktadır.”[1]

 

Bu ayetin kıyametle alakalı olduğu düşünülebilir; yani insan kıyamet günü, dağları bu şekilde görür, ama “Her şeyi gayet iyi yapan Allah’ın yapısıdır” cümlesi bu düşünceyi batıl kılmaktadır; zira bu ibaret kıyamet günüyle uyuşmamaktadır. Kıyamet günü yaratılışın kalıcılığıyla alakalı değil, aksine güneş sisteminin alt-üst olmasıyla alakalıdır. Başka bir ifadeyle, Allah-u Teâlâ'nın bu ayetle kendi yaratmasını sağlam bir yaratılış olarak hatırlatması, bu ayetin değişim ve alt-üst olmakla değil, aksine düzenin sapa sağlam ayakta durmasıyla uygunluk arz ettiğini göstermektedir.

 

Ayetin zahiri, dağların hareket halinde olduğunu anlatmaktadır. (Her ne kadar bize göre hareketsiz gözükse bile.) "Dağların hareketi dünyanın hareketine bağlıyken niçin Allah, dağların hareketini anlatmaktadır?" ve "Acaba dağların yerine dünyanın hareketinin açıklanması daha münasip değil miydi?" şeklinde sorular sorulabilir.

 

Ne var ki bu soruların cevabı açıktır: Üzerine renkli şekiller çizilen küresel bir cisim döndüğü zaman, üzerindeki şekiller de döner; ayrıca dağlar büyüklük ve yücelik alameti olduğu için Kur’an-ı Kerim'de örnek olarak verilmişlerdir. Bütün bunlar bir yana, dünya döndüğü zaman dağların hareket etmemesi anlamsızdır.

 

Daha ilginci ayette, “sükûn (hareketsizlik)” yerine “cümût (donuk)” lafzından istifade edilmiştir, zira bu lafız, insanların yeryüzünü hareketsiz zannetmeleri karşısında çok daha anlaşılır bir lafızdır.

 

Dünya hareketinin, yavaş ve yumuşak olmasının yanı sıra, aynı zamanda bulutların hareketi gibi hızlı olması ise, Allah’ın dağların hareketini bulutlara benzetmesinin bir delili olarak sayılmaktadır.

 

2- “O ki, yeri size beşik yaptı ve onda sizin için yollar açtı.”[2]

 

Kur’an-ı Kerim bizim dünyamızı beşiğe benzetmektedir ve beşiğin hareketi nasıl yumuşaksa, yeryüzünün hareketi de yumuşaktır. Bu ise, dünyanın beşiğe benzetilme sebeplerinden bir tanesi olabilir.[3]

 

 

Mezhebi soru ve cevaplar, Ayetullah Mekarim Şirazi ve Ayetullah Cafer Subhani



[1] Neml Suresi, 88. ayet

[2] Taha Suresi, 53. ayet

[3] Bu konuda daha etraflı bilgi için ve aynı şekilde bu alanda İslami rivayetlere daha çok aşina olmak için “İslam ve Astronomi” adlı kitabın 191-200. sayfalarına bakılabilir.



  • Sayı(2) AvgRating
    1 1 1 1 1
    İmtiyazınız
    Ad:


    Soyad:


    Yorum:
          Yorum Listesi
Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly . All right reserved