• Tarih: 2010 Temmuz 09

Kur’an’daki tekrarların sebebi nedir?


           


Soru:

 

Neden Kur’an’da bazı ayetler tekrar edilmiş ve aynı şekilde bazı kıssalar birkaç kez tekrarlanmıştır?

 

Cevap:

 

Kur’an-ı Kerim’in yirmi üç yıl içinde çeşitli olay ve hadiseler üzerine nazil edildiğine dikkat etmek gerekmektedir. Kur’an kanun ve bir takım meselelerin sıralı bir şekilde yer aldığı klasik ve kuru bir kanun kitabı değildir. Kur’an irşat, tebliğ ve hidayet kitabı olup, insani yaşam hakikatlerini ve insani kemale ulaşmak için gerekli desturları açıklayarak halkın ruh ve aklına nüfuz etmek ve doğru toplumsal kanunları kararlaştırıp, halkın maddi ve manevi kemalini oluşturmayı hedefleyen bir kitaptır. Böyle bir hedefin temin edilmesi için Kur’an-ı Kerim gerekli olan tüm konularda görüş bildirmiştir.

 

Çeşitli olay ve hadiselere cevap verip türlü ihtiyaçları gidermek için Kur’an tedrici olarak yirmi üç yılda nazil olmuştur. Kur’an’da bazı ayetlerin tekrar edilmesi meselesine gelince;

 

Kur’an’da iki çeşit tekrar vardır:

 

1-      Bazı tarihlerin tekrar edilmesi

2-      “Özel hakikatler”in açıklayıcısı olan bazı ayetlerin tekrar edilmesi.

 

Tarihi kıssaların tekrar edilmesi konusunda şu konuya dikkat edilmesi gerekmektedir: Kur’an, geçmiştekilerin tarihlerini zikretmekle, önceki insanlar ve hükümetlerin apaçık yaşam kanunlarına halkın dikkatini çekmeyi hedeflemektedir.

 

Kur’an, halkı bu kanunlarla tanıştırmayı ve onların dikkatini geçmiş milletlerin ilerleme ya da gerileme ve düşüş sebeplerine çekmeyi istemektedir. Peygamberlerin davetini kabul etmemeleri nasıl bir tehlikeyle sonuçlanmıştır? Zulmün yaygın hale gelmesi onları ne hale sokmuştur? Hangi etkenler gerilemelerine sebep olmuş ve sonuçta geçmiş ümmetlerin zayıf ve güçlü olduğu noktaları nelerdir?

 

Kur’an, kıssalarda halkı bu kanun ve hakikatlere yöneltmiş ve aynı şekilde zorba ve zalim insanların itaat etmemelerinin sonucunu da göstermiştir.

 

Yaşanan bu hakikatler, Kur’an’ın, milletlerin geçmişini incelemesine ve çeşitli yönlerini göstermesine sebep olmuştur. Buna göre, Kur’an çeşitli meselelerde örneğin “İsrail oğulları” veya “Âdem’in yaratışı” hakkında bilgi vermiş ve her konunun özel bir bölümüne işaret ederek tüm konularda halkın dikkatini özel bir olaya yönlendirmiş ve diğer konuların üzerinde fazla durmamıştır.

 

Kur’an kıssalarını dikkatle mütalaa ettiğimizde elde ettiğimiz hakikatler bunlardan ibarettir.

 

Kur’an ayetlerinin tekrar edilme meselesine gelince, örneğin Rahman Suresi'nde tekrar edilen “Şimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?” ayeti konusunda şuna dikkat edilmesi gerekmektedir: Bu tekrar, Kur’an okuyucusu ve dinleyicisinin ruhunda bıraktığı psikolojik özel etkisinden bir sonuca ulaşmak içindir. Allah-u Teâlâ bir toplumun ruhi uyanmasıyla ilgili konuştuğu zaman bazen duygusal ve ruhi boyutu olan konular üzerinde durarak tekrar etmektedir. Örneğin, Rahman Suresi'nde Allah-u Teâlâ insanın yaratılışında, toplum ve insani medeniyetin oluşmasında ve devam etmesinde rolü olan önemli nimetleri sayma konumundadır. Aynı şekilde bu surede başka bir yaşamda insan için hazırlanan büyük nimetler açıklanmaktadır. Allah-u Teâlâ beşeri duyguların harekete geçirilmesi amacıyla bu nimetleri saymanın yanında “Şimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?” ayetini tekrar etmekte ve insanı bu hakikatler karşısında eğilmeye zorlayarak vicdan ve duyguları harekete geçirmektedir. Buna göre, bu tür tekrarlar kendi yerinde insanın irşat ve hidayeti için gereklidir ve Kur’an’ın fesahat ve belagatine hiçbir zarar vermediği gibi kelami güzelliklerden bile sayılmaktadır; zira bu tekrarlar daha çok tekit ve etkinin oluşmasını sağlamaktadır.

 

Bu tekrarlar, Arap ve Fars edebiyatında oldukça fazladır ve elimizde mevcut olan “beyit”in ya da “mısra”ın tekrar edildiği Arap kasidelerinde bunun örneklerine sıkça rastlanmaktadır.

 

Örnek verecek olursak, “İmreu’l Kays”ın dayısı “Uddeyy b. Rebi’a”nın kardeşi “Kuleyp” için okuduğu kasidesinde “ala en leyse idlen min kuleybin” cümlesi yirmi defa tekrar edilmiştir. Büyük Fars edebiyatçılarının şiirlerinde de bu örnekleri görmek mümkündür.

 

 

 

Tefsir, soru ve cevap, Ayetullah Mekarim Şirazi ve Ayetullah Cafer Subhani



  • Sayı(0) AvgRating
    0 0 0 0 0
    İmtiyazınız
    Ad:


    Soyad:


    Yorum:
          Yorum Listesi
Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly . All right reserved