• تاريخ: شنبه 4 ارديبهشت 1389

چگونه حوادث آينده در پيشگاه خدا حاضر است؟


           
سوال:شما در بحث «خداشناسي» دربارة علم خدا مي‌گوييد: «خداوند به تمام حوادث آينده و گذشته و حال، بطور يكسان داناست و هيچ موضوعي از علم او پنهان نيست و علم او نسبت به همة اين حوادث «علم حضوري» است، يعني تمام حوادث و پديده‌ها در پيشگاه او حضور دارند و ميان او و حوادث گذشته و آينده و حال، مطلقاً حابي وجود ندارد».
اين سخن نسبت به حوادث گذشته و حال قابل قبول است، ولي نسبت به حوادث آينده مشكل به نظر مي‌رسد؛ زيرا چيزي كه هنوز واقع نشده و وجود پيدا نكرده، چگونه مي‌تواند در پيشگاه خداوند حاضر باشد؟

پاسخ:كليد حلّ اين مشكل و مشكلاتي مشابه آن، در بحثهاي خداشناسي بيان شده است. گذشته و آينده و حال، مفاهيمي است كه ساختة فكر و وجود محدود بشر است؛ زيرا: وجود ما هم از نظر «زمان» و هم از نظر «مكان» محدود است، يعني: ما در نقطة مشخصي از زمان و مكان قرار گرفته‌ايم. محدود بودن وجود ما از نظر مكان، مفاهيم «دور و نزديك» را براي ما به وجود آورده، آيا اگر وجود ما تمام جهان را پر كرده بود، دور و نزديك براي ما مفهومي داشت؟!

همچنين محدود بودن ما از نظر زمان، گذشته و آينده و حال را درمغز ما ترسيم مي‌كند. «حال» زماني است كه ما در آن زندگي مي‌كنيم و «آينده» زماين است كه بعد از ما مي‌آيد و «گذشته» زماني است كه قبل از ما بوده، يعني در همه جا مقياس وجود ماست.

لذا آنچه براي ما «زمان گذشته» است، براي كساني كه يك قرن پيش از ما مي‌زيسته‌اند، «زمان حال» و براي كساني كه دو قرن پيش بوده‌اند، «زمان آينده» بوده است!
بنابراين براي وجود «بي‌نهايتي» كه در هر زمان و مكاني هست، اين مفاهيم ابداً معني ندارد؛ او گذشته و آينده را مانند حال مي‌داند و مي‌بيند و همه در پيشگاه او بطور يكسان حاضرند.

مثلاً: كسي كه از روزنة كوچكي از درون اطاقي به قافلة شتري نگاه مي‌كند و در هر لحظه يك شتر را بيشتر نمي‌بيند، گذشته و حال و آينده‌اي در مغز خود براي اين قافله ترسيم مي‌كند (چون دريچة ديد او محدود است) امّا كسي كه در بيرون آن اطاق قرار دارد و تمام قافله را مي‌نگرد، همه را يكجا در حال حركت مي‌بيند!
به عبارت ديگر: براي وجودي كه مافوق زمان و مكان است، همة حوادث در ظرف خود وجود دارند و در پيشگاه او حاضرند.

اين‌كه مي گوييم حوادث آينده الآن وجود ندارند صحيح است، زيرا «الآن» اشاره به زمان حال است كه ما در آن زندگي مي‌كنيم، ولي اين دليل بر آن نيست كه آينده حتّي در ظرف خود وجود ندارد، بلكه هر موجودي در ظرف خود وجود دارد و نمي‌توان آنها را از صفحة هستي بكلّي سلب نمود و مي‌توان گفت كه حادثة فردايي امروز نيست، امّا نمي‌توان گفت اصلاً وجود ندارد. (دقّت كنيد)
 
------------------------------

منبع:پاسخ به پرسش های مذهبی،تالیف آیت الله مکارم شیرازی و آیت الله سبحانی،نسل جوان 1387
Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly . All right reserved