• تاريخ: يکشنبه 19 تير 1390

اگر مقام عصمت عنایت الهی بوده، پس چه کرامتی برای معصومین (ع) است؟


           

پرسش:

خدا در قرآن می فرماید: «ما پیامبر و خاندانش را از هر ناپاکی دور کردیم»، میدانیم مقام عصمت پیامبر (ص) و خاندانش (ع) به عنایت الهی بوده، بنابر این چه کرامتی برای آنان است؟

 

پاسخ:

 

معصومان (ع) دارای یک نوع شایستگی اکتسابی از طریق اعمال خویشند و یک نوع لیاقت ذاتی و موهبتی از سوی پروردگار، تا بتوانند الگو و اسوه مردم بوده باشند.[1]در روایتی از امام صادق علیه السلام آمده است: «...إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ اخْتَارَ مِنْ وُلْدِ آدَمَ أُنَاساً طُهْرٌ مِیلَادُهُمْ وَ طَیِّبٌ أَبْدَانُهُمْ وَ حَفِظَهُمْ فِی أَصْلَابِ الرِّجَالِ وَ أَرْحَامِ النِّسَاءِ أَخْرَجَ مِنْهُمُ الْأَنْبِیَاءَ وَ الرُّسُلَ فَهُمْ أَزْکَی فُرُوعِ آدَمَ فَعَلَ ذَلِکَ لَا لِأَمْرٍ اسْتَحَقُّوهُ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَکِنْ عَلِمَ اللَّهُ مِنْهُمْ حِینَ ذَرَأَهُمْ أَنَّهُمْ یُطِیعُونَهُ وَ یَعْبُدُونَهُ وَ لَا یُشْرِکُونَ بِهِ شَیْئاً فَهَؤُلَاءِ بِالطَّاعَةِ نَالُوا مِنَ اللَّهِ الْکَرَامَةَ وَ الْمَنْزِلَةَ الرَّفِیعَةَ عِنْدَهُ..[2]

 

..به درستی که خداوند متعال، انسان­هایی را از فرزندان آدم انتخاب کرد که تولد آنها پاک و بدن‏­های آنان پاکیزه بود و آنها را در پشت مردان و رحم زنان در حفظ خویش قرار داد؛ انبیاء و رسولان خود را از آنان قرار داد و آن­ها پاکیزه­ترین فرزندان آدم­اند، نه به جهت ‏طلبی که از خداوند داشته باشند؛ بلکه از آن جا که خداوند، در هنگام خلقت می­‏دانست که از او فرمان  برداری می­‏کنند و او را عبادت می­‏نمایند و هیچ گونه شرکی نسبت به او روا نمی­‏دارند، پس اینان به واسطه فرمان برداری از خداوند، به این کرامت و منزلت والا در نزد خداوند، نایل شده­­اند..

 

و در اوایل دعای ندبه، دلیل برگزیدگی امامان (ع) را چنین می­‏خوانیم: «..بَعْدَ أَنْ شَرَطْتَ عَلَیْهِمُ الزُّهْدَ فِی دَرَجَاتِ هَذِهِ الدُّنْیَا الدَّنِیَّةِ وَ زُخْرُفِهَا وَ زِبْرِجِهَا فَشَرَطُوا لَکَ ذَلِکَ وَ عَلِمْتَ مِنْهُمُ الْوَفَاءَ بِهِ فَقَبِلْتَهُمْ وَ قَرَّبْتَهُمْ وَ قَدَّمْتَ لَهُمُ الذِّکْرَ الْعَلِیَّ وَ الثَّنَاءَ الْجَلِیَّ وَ أَهْبَطْتَ عَلَیْهِمْ مَلائِکَتَکَ وَ کَرَّمْتَهُمْ بِوَحْیِکَ وَ رَفَدْتَهُمْ بِعِلْمِکَ..؛ بعد از آن که بر آنها شرط کردی نسبت به دنیا و زینت و زیورها زهد بورزند، آنان نیز این شرط را پذیرفتند و دانستی که آنان به این شرط وفادارند؛ پس آنها را پذیرفتی و به خود نزدیک ساختی و یاد بلند و ستایش ارجمند را برای ایشان پیش فرستادی و فرشتگانت را بر آنان فرو فرستادی و به وحی خود آنان را گرامی داشتی و آنان را به بخشش علم خود میهمان کردی...».

 

واقعیتی که باید به آن توجه کرد، آن است که « لازمه سپردن هر مسئولیتی، دادن امکانات لازم است» و امامت جامعه، از این قاعده مستثنی نیست؛ از این رو خداوند آنان را از علم و تاییدات لازم برای عهده داری مسئولیت امامت بهره‏مند می­‏گرداند و «معصومان (ع) به خاطر تاییدات الهی و اعمال پاک خویش، چنان هستند که در عین داشتن قدرت و اختیار برای گناه کردن، به سراغ گناه نمی‏روند، درست همان گونه که هیچ فرد عاقلی حاضر نیست، قطعه آتشی را بر دارد و به دهان خویش بگذارد، با اینکه نه اجباری در این کار است و نه اکراهی، این حالتی است که از درون وجود خود انسان بر اثر آگاهیها و مبادی فطری و طبیعی می‏جوشد، بی آنکه جبر و اجباری در کار باشد.»[3]و «این تقوای الهی موهبت ویژه‏ای است که به خاطر مسئولیت سنگین رهبری به پیغمبران (و امامان) داده شد، امتیازی که بهره آن عاید همگان می‏شود و درست مانند امتیاز خاصی است که خداوند به پرده‏های ظریف و بسیار حساس چشم داده که تمام بدن از آن بهره می‏گیرد.»[4]

 

اما عنایت ‏خاص الهی نسبت به معصومین، مانند دیگر اسباب و شرایط و امکانات ویژه‏ای که برای افراد خاصی فراهم می‏شود، مسئولیت ایشان را سنگین‏تر می‏کند، و همچنان که پاداش کارشان افزاش می‏یابد، کیفر را نیز افزاش می‏دهد و بدین ترتیب، تعادل بین پاداش و کیفر، برقرار می‏گردد، هر چند شخص معصوم با حسن اختیار خودش استحقاق کیفری پیدا نخواهد کرد؛ نظیر این تعادل را در مورد همه کسانی که از نعمت ویژه‏ای برخوردار هستند می‏توان ملاحظه کرد، چنان که علما و وابستگان به خاندان پیامبر اکرم (ص) دارای مسولیت‏ حساس­تر و سنگین‏تری هستند و همان گونه که پاداش اعمال نیکشان بیشتر است، کیفر گناهانشان (به فرض ارتکاب) افزونتر می‏باشد و به همن جهت است که هر کس مقام معنوی بالاتری داشته باشد، خطر سقوطش بیشتر و بیم و هراسش از لغزش، زیادتر است.[5]

 

[1]-تفسیر نمونه ج : 17 ص 292.

 

[2]-بحارالانوار، ج 10، ص 170(به نقل از مجله پرسمان شماره24 مقاله "مقام پیامبر اختیاری است یا اجباری"

 

[3]-تفسیر نمونه ج  17 ص  292.

 

[4]-تفسیر نمونه ج 17  ص 304 (با اندکی تصرف)

 

[5]-آموزش عقاید صفحه 209   اثر استاد محمد تقی مصباح یزدی.

..........................................

منبع: حوزه نت

کد: 131/3

Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly . All right reserved