درحال بارگزاري
  • تاريخ: شنبه 3 ارديبهشت 1390

تأثير قرآن كريم بر دفتر اول مثنوي معنوي


           
عنوان : تأثير قرآن كريم بر دفتر اول مثنوي معنوي
نويسنده : سيد مهدي آخشك
سال : 1382
استاد : دكتر محمد حسن قهري خيامي
دانشگاه : دانشكده علوم قرآني ملاير
موضوع : هدف تحقيق :دانستن اين مطلب كه پرتو كلام وحي تا چه اندازه بر قسمتي از سخن و انديشه مولوي تابيده است و نيز سعي در دستيابي و نزديك شدن به چگونگي طرز تلقي وي از اين انوار الهي هدف از اين پروژه پژوهشي است . روش اجرايي: به صورت كتابخانه‌ايي و اسنادي مي‌باشد . در فصل چهارم اين پروژه به پرسشهاي تحقيقاتي ذيل پاسخ داده شده : 1ـ كدام يك از ابيات سروده شده در دفتر اول مثنوي دربرگيرنده آيه كلمه و يا عبارتي قرآني است . 2ـ مراد از مولانا از گنجاندنن كلام وحي در سخنش چيست و چه غيتي از ذكر هر كدام آنها دارد؟ 3ـ آيات قرآني كه در دفتر اول مورد توجه مولانا بوده است در كدامين ابيات از دفترهاي ديگر مثنوي و كليات شمس تبريزي تكرار شده‌اند؟ جواب سؤال اول: از ميان 4003 بيت سروده شده در دفتر اول تعداد 143 بيت يافته مي‌شود كه آيه كلمه و يا عبارتي قرآني در آنها به كار رفته است . البته اين نقل و اخذ الفاظ چنانكه در فصل چهارم به طور كامل آمده به جاي، جاي مثنوي شكل و جامه‌اي كه بخود مي‌گيرد هميشه يكرنگ و يكسان نيستند يعني، گاه به صورت صنعت ادبي درج و گاه نيز به شكل تلميح و يا ارسال المثل آورده مي‌شود با اين وجود به نحو بارزي انديشه و تفكر مولانا را منور از نور قرآن كريم نشان مي‌دهد . جواب سؤال دوم: مولانا از گنجاندن كلام وحي در سخنش چيست و چه غايتي از ذكر هر كدام آنها دارد . تمسك به قرآن و اشاره به برخي آيات و عبارات قرآني در طي كلام مثنوي در بعضي موارد از مقوله ارجاع و اتشهادات و منظور مولانا از اين آويختن در دامن قرآن اين است كه هر گونه شك و ترديد را در مورد سخنان خويش از خاطر و ذهن مخاطب دور كند و توافق آن اقوال و ادعاها را با جان كلام حق كه نزد گوينده و مخاطب هر دو ملاك عمده تعيين است .. جواب سوال 3ـ با بررسي فصل چهارم اين پژوهش عمق انديشه قرآني مولوي بيش از پيش نمايان مي‌شود چرا كه بسياري تعبيرات به كار رفته در ابيات دفتر اول در كليات كبير و دفاتر ديگر مثنوي تكرار مي‌شود. و در پايان نتيجه گرفته شد كه به هر حال مي‌توان نتيجه گرفت كه پايه و شالوده انديشه مولانا قرآن كريم است و احاطه كم نظير اوبر كلام وحي و نيز كلام وحي بر او اين موضوع را آشكار مي‌كند.
Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly . All right reserved