درحال بارگزاري
  • تاريخ: يکشنبه 20 فروردين 1391

لایق توجه (آیت الله العظمی وحید خراسانی - حفظه الله -)


           
شیخ طوسی (رحمت الله علیه) در كتاب مصباح المتهجّد، برای شب نیمه شعبان دعایی ذكر كرده است. در این دعا می خوانیم:
اللهمّ بحقّ لیلتنا هذه و مولودها؛1
بار خدایا، تو را به حق امشب و كسی كه در آن متولد شده است، سوگند می دهم.

ما نسبت به دو امر، در نهایت قصور و تقصیر هستیم. هم نسبت به این ظرف زمان یعنی نیمه شعبان، هم نسبت به آن [شخص بلند مرتبه ای] كه این زمان متعلق به اوست [یعنی امام زمان (ع)].

فهم اخبار و روایات خیلی مشكل است. لطایف و دقایقی در كلمات امامان (ع) است كه درك و تفقّه در آنها، اهمیت فراوانی دارد، زیرا اهمیت كلام، به اهمیت گوینده آن برمی گردد. به عنوان مثال، سخن ابن سینا، هم وزن خود اوست، اما نسبت سخن ابن سینا در مقابل سخن امام ششم (ع)، همچون نسبت نیستی به هستی است. فهم این مهم، نیازمند فهم مقام وحی و شناخت كسانی است كه علم و مقاماتشان [به بیان قرآن كریم] «برگرفته از چراغی است كه با روغنی افروخته می شود كه از درخت پر بركت زیتونی گرفته شده ـ كه نه شرقی است و نه غربی ـ [این روغن آنچنان صاف و خالص است كه] نزدیك است بدون تماس با آتش شعله ور شود؛ نوری است بر فراز نوری».1

انوار تابیده شده بر این قلوب از كجا سرچشمه می گیرد؟
[آنچه گفتیم مربوط به مولود مبارك این شب است] اما این زمان (شب نیمه شعبان) چه زمانی است؟
در همه طول سال، دو شب [ممتاز] وجود دارد؛ اول، شب قدر و دوم شب نیمه شعبان. شب قدر، شب خاتَم [پیامبران] (ص)، اما شب نیمه شعبان، شب وصیّ خاتَم (ص) است. این، رمز بزرگی شب نیمه شعبان است.
اما كسی كه در این شب به دنیا آمده، چه كسی است [و چه مقامی دارد؟]

یونس بن عبدالرحمان دعایی را از امام هشتم (ع) نقل می كند كه خود، اقیانوسی از علم و معرفت است. این كلام چنان عظمتی دارد كه اگر به آن توجه شود، از شدت عظمت، قدرت ناطقه (عقل) انسان ضعف پیدا می كند.

در اینجا به چند جمله ای از آن اشاره می كنیم:
فإنّه عبدك الذی استخلصته لنفسك، و اصطفیته علی غیبك، و عصمته من الذّنوب و برّأته من العیوب و طهّرته من الرجّس و سلّمته من الدنس.2
به حقیقت، او [امام زمان (ع)] بنده توست كه او را برای خودت خالص گردانیده، برای احاطه بر غیبت ات برگزیده ای. او را از همه گناهان عصمت بخشیده، از همه عیب ها مبرّا نموده و از ناپاكی، پاك و از آلودگی مصون گردانیده ای.

این عبارت، نُه موضوع را بیان كرده است. دریایی از فیض در این كلمات موج می زند.
فقه حدیث و فهم كلمات اهل بیت (ع) نیازمند آن است كه دقت كنید اساس كلام بر چه چیزی استوار است؟ اینكه بدانید، فیض دهنده كیست؟ فیض چیست و فیض گیرنده چه كسی است؟

اما، فیض دهنده: خداوند است [اوست كه امام (ع) را چنین فضیلتی بخشیده است.]
اوست خدایی كه غیر از او معبودی نیست، داننده غیب و آشكار است، اوست رحمتگر مهربان ? اوست خدایی كه جز او معبودی نیست؛ همان فرمانروای پاك سلامت [بخش و] مؤمن [به حقیقت حقّه خود كه] نگهبان، عزیز، جبّار [و] متكبّر [است]. پاك است خدا از آنچه [با او] شریك می گردانند? اوست خدای خالق نوساز صورتگر [كه] بهترین نام ها [و صفات] از آنِ اوست. آنچه در آسمان ها و زمین است [جمله] تسبیح او می گویند و او عزیز حكیم است. 3

موضوع سخن ما، كاری است كه خداوند ـ كه اسما و صفاتش را انبیا باید شرح دهند ـ درباره این بشرِ برتر از عقل و تصوّر انجام داده است. همان شخصیتی كه ما به عبارت ساده از ایشان به «صاحب الزمان (ع)» تعبیر می كنیم.

دعای امام هشتم (ع) مشتمل بر نُه ویژگی است كه خداوند متعال در وجود مبارك امام عصر (ع) نهاده و شرح هر یك از آنها از حوصله این مجالس فراتر است. به عنوان نمونه، تنها به همین ویژگی:
[تو] او را از هر ناپاكی پاك گردانیدی؛
فكر كنید. این وجودی است كه در آن، چركی وجود ندارد. نقیّ ای است كه آلودگی های عالم نتوانسته به ساحت مقدس او راه پیدا كند. سپس می فرماید: «تو خودت [كه تو را ـ آنچنان كه هستی ـ غیر از خودت احدی نمی شناسد] او را از آلودگی ها پاك و طاهر گردانیده ای».

امام زمان (ع) مطهّر است؛ مطهر از همه ناپاكی ها و آلودگی ها. این چه پاكی است و آن پاكی از دست چه پاك كننده ای؛ رب الارباب. فقط اشاره وار می گذریم اما كیست كه عمق آن را بفهمد؟

سپس می فرماید:
[تو] او را از همه عیب ها مبرّا، و بر غیب ها آگاه ساختی.
هر عیبی كه در نفس انسان است، در برابر غیبی از ماورای تمام این عالم ماده ـ از زمین و آسمان ـ قرار دارد. هر عیبی، حجاب یك غیبی می شود. در این روایت نكته ویژه و قابل توجهی كه برای عقل های انسان های به كمال رسیده عالم بیان شده، دو جمله بالاست. بار خدایا، تو او را از هر عیبی تبرئه كردی. كیست در عالم كه از هر عیبی مبرّا باشد؟

(افسوس كه عمرمان، تمام شد و او را نه شناختیم و نه به مردم شناساندیم! كتاب ها پر شد، مجالس غوغا شد ولی به كجا رسیدیم؟!)

خلاصه اینكه، كاری با او [ولیّ ات] كردی كه كلید مفاتح غیب را به دستش دادی. از همه اینها كه بگذریم، آنچه موجب تحیّر عقل های انسان به كمال رسیده است، این عبارت است كه:
فإنّه عبدك الذی استخلصته لنفسك.

استخلاص این است كه طلا را به كوره می برند، ذوب می كنند و تمام اجرام غیر آن را از آن خارج می سازند، تا عیار آن كامل شود. جمله ای كه انبیا را هم نگران می كند، این جمله است، كه خداوند كاری با ولی عصر و مهدی موعود (ع) كرده كه منحصر به فرد بوده و فقط بین پیامبر خاتم و خاتم اوصیای انجام شده است.
آن كار این است كه، تمام آنچه در عالم وجود تصور می شود، از این وجود، به وسیله خود خدا بیرون آمده و [به تعبیر ما] طلای بیست و چهار عیار شده است. اما این طلای ناب نه برای آدم و ابراهیم و... بلكه مخصوص و خالص شده برای آن حیّ قیوم است. فقط خداوند می داند كه او كیست و خود این عزیز می داند كه تا كجا رفته و به چه حدّی رسیده است. عالمی باید از این بزرگی، انگشت حیرت بر لب بگیرد. مطلب اینجا روشن می شود.

از رسول خدا (ص) نقل شده كه فرمودند:
من عرف الله و عظّمه منع فاه من الكلام و بطنه من الطعام...؛
كسی كه به معرفت خدا برسد و به بزرگی او پی ببرد، دهان را از سخن و شكم را از خوراك می بندد و نفس را به صیام و قیام خسته می كند.

حاضران متحیر شدند و به آن حضرت عرض كردند كه، اینها چه كسانی هستند؟ آیا اینها اولیایند؟
پیامبر خدا (ص) فرمودند: [خیر، بلكه] اولیا كسانی هستند كه اگر سخن بگویند، سخنانشان حكمت و اگر سكوت كنند، سكوتشان تفكر، اگر نگاه كنند، نگاهشان عبرت و اگر در میان مردم راه بروند، راه رفتنشان موجب بركت است.

خداوند فرموده است:
یؤتی الحكمه من یشاء و من یؤتی الحكمه فقد اوتی خیراً كثیراً؛4
[خدا] به هر كس بخواهد حكمت می بخشد، و به هر كس حكمت داده شود به یقین، خیری فراوان داده شده است.

آن دسته اول اولیا نیستند بلكه در آغاز راه اند و این دسته، اولیای الهی هستند.
حال، چنین فردی كه راه رفتنش بركت، نظرش عبرت، سكوتش تفكر، سخنش حكمت است، لیاقت می یابد كه به امام زمان (ع) توجه پیدا كند.

در دعای ندبه كه هر روز جمعه خوانده می شود، این جمله را بنگرید كه:
أین وجه الله الذی الیه یتوجّه الأولیاء؛
كجاست آن وجه [خدایی] كه اولیا به سویش توجه می كنند.
اولیا در آن روایت بیان شده است.

اما «وجه» چیست؟ وجه، عبارت از طریق توجه به صاحب وجه است. هر كس بخواهد به صاحب وجه، توجه كند، باید از آن طریق توجه كند. خود او [صاحب وجه] هم اگر بخواهد به چیزی توجه كند، طریق توجهش همین ـ وجه ـ است.

خلاصه، امام زمان (ع) به جایی رسیده كه وجه خدا شده است. آنچه خدا بخواهد [به وسیله آن] به عالم كون و مكان توجه نماید، وجه الله، یعنی حجت بن الحسن (ع) است و هر چه از [اجزای] این عالم بخواهد به خداوند توجه كند، [طریق آن] وجه الله، حجت بن الحسن (ع) است.

نكته مهم این است كه این وجه، به قدری رفیع است كه هر كسی لایق توجه به آن نیست. از این رو، در دعای ندبه آمده است: «كجاست آن وجه خدایی كه اولیا به او توجه می كنند؟»
آری، او وجهی است كه اولیا می توانند به سویش توجه پیدا كنند.
دست ما كوتاه و خرما بر نخیل

حالا، راه چیست؟
اما راهی وجود دارد. آن راه این است كه شب نیمه شعبان، همه برای دعا اجتماع كنند. سرّ جمع شدن برای دعا، عمل امام ششم (ع) است. آن حضرت، به نقل از امام چهارم (ع) فرمودند:
هر وقت پدرم از امری محزون می شد، زنان و فرزندان را جمع می نمود، آنگاه همه دعا می كردند و همه آمین می گفتند.

او كه مستجاب الدعوه مطلق است، در عین حال زن و بچه را جمع می كند و می فرماید كه همه دعا كنید و همه آمین بگویید، تا اینكه [ما بیاموزیم و] مشكل ما امروز حل شود.

ما راهی جز این نداریم. ممكن است وقتی «یا صاحب الزمان» گفته می شود در خیابان ها، جوانی از هوس برگشته ـ كه كار یوسف كرده ـ باشد و به بركت نفس او صدای همگان شنیده بشود. باید در همه شهرها گفته شود: «یا صاحب الزمان». شاید در گوشه ای، یكی از اولیای خدا نشسته باشد و به ندای او، عطف نظر شود.

ما باید اعتراف كنیم كه آبرو نداریم، اما در این مملكت آبرومندان هستند. ای امام زمان (ع)... به حرمت قدم های خسته و دل های شكسته این مردم در عزای مادرت، به «یا صاحب الزمان» آنها، به ما هم نظری كن. در آن شب، قطعاً ارواح یكصد و بیست و چهار هزار پیامبر (ع) دور قبر سید الشهدا (ع) ـ كه مطاف همه ملائكه است ـ هستند.

باید در آن شب، این ندا در این مملكت بلند بشود و به بركت این ندا، كمر تمام مخالفان حجت بن الحسن (ع) بشكند و به بركت این ندای عام و این استغاثه عمومی به صاحب الزمان (ع)، ایران، عراق و... از كید كفار و شرّ اشرار حفظ بشود.

* این سخنرانی در تاریخ نیمه شعبان 1424 ق. (16/7/1382) در شهر مقدّس قم ایراد گردیده است. (برگرفته از: پایگاه اینترنتی vahid-khorasani.ir)


پی نوشت ها:

1.مفاتیح الجنان، اعمال شب نیمه شعبان.
2.همان، دعا برای امام زمان (ع)؛ شیخ طوسی، مصباح المتهجّد.
3. سوره حشر (59)، آیات 22ـ24.
4. سوره بقره (2)، آیه 269.


منبع: ماهنامه موعود شماره 90


Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly . All right reserved