درحال بارگزاري
  • تاريخ: يکشنبه 25 دي 1390

مهمترین سرمایه مردم آخرالزمان (درس اخلاق حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی - دامت برکاته -)


           
متن حدیث:

قال رسول الله (صلى الله علیه وآله): «یا على، أَعْجَبُ النّاس ایماناً وَ أَعْظَمُهُمْ یَقیناًقَومٌ یَكوُنُونَ فى آخِرالزَّمانِ لَمْ یَلْحَقوُا النَّبىَّ (صلى الله علیه وآله) وَحُجِبَ عَنْهُم الْحُجَّة فَآمَنُوا بِسَواد على بَیاض»

ترجمه:


حضرت رسول (صلى الله علیه وآله) خطاب به امیرمؤمنان على (علیه السلام) فرمودند: عجیب ترین (مهمترین) مردم از همه، كسانى هستند كه ایمانشان برتر و یقینشان كاملتر است، افرادى هستند كه در آخرالزّمان مى آیند، درحالى كه نه پیامبر (صلى الله علیه وآله) را دیده اند و نه حجّت و امام را، در عین حال ایمان مى آورند به سیاهى در سفیدى (یعنى همان كتابهایى كه در دستشان است).

شرح حدیث:


حضرت (صلى الله علیه وآله) در روایتى دیگر، اینان را «برادران خودش» نامید، در حالى كه به دیگران «اصحاب» اطلاق فرموده است. ما مى خواهیم از این حدیث غیر از موضوع «آخرالزّمان» مطلب دیگرى استفاده كنیم كه متناسب با جلسه اهل علم است. و آن این كه تنها سرمایه دینى مردم آخرالزمان همین كتابهاست. بنابراین، رسالت مهمّ ما در این عصر و زمان، حفظ این سرمایه بزرگ یعنى كتب پیشینیان و مطالعه و تحقیق و مباحثه در مورد آنهاست، مگر در این زمانه، ما به غیر از آن كتابها به چیز دیگرى دسترسى داریم؟ مسلّماً تنها راه همان كتابهاست، زیرا نمى توانیم به حضور پیامبر (صلى الله علیه وآله) یا ائمّه معصومین (علیه السلام) برسیم تا تكالیف را بپرسیم . و مسأله مهم این است كه واقعاً این سرمایه ارزشمند را در همان مسیرى كه لازم است به كار اندازیم؛ یعنى بتوانیم با همین كتابها مردم را به خدا نزدیك كرده و با حضرت رسول (صلى الله علیه وآله) و ائمّه و به خصوص امام زمان (علیه السلام) ارتباط دهیم.

كسانى كه به چنین برنامه هایى اهمیّت نمى دهند سخت در اشتباهند؛ چون این سخن، سخن مربّى و معلّم بزرگ انسانیّت حضرت رسول (صلى الله علیه وآله) است و هر چه هست در همین كتابهاست. بنابراین، من كه ادّعاى سربازى امام زمان (علیه السلام) را دارم و خود مروّج و مُبَلِّغِ دستورهاى پیامبر گرامى اسلام (صلى الله علیه وآله) مى دانم، باید مخلصانه در خدمت همین كتابها باشم؛ یعنى هم آنها را خوب مطالعه كنم، خوب بفهمم و خوب به آنها عمل كنم و آن گاه با روش بهترى در راه نشر و تبلیغ آنها بكوشم كه در این صورت، به وظیفه ام عمل و خلأ وجود پیامبر (صلى الله علیه وآله) و غیبت امام زمان (علیه السلام) را با نشر كتب پر كرده ام. این كه مثلاًدر بحارالانوار داریم: «مَنْ حَفَظَ عَلى أُمَّتى أَرْبَعینَ حَدیثاً یَنْتَفِعُونَ بِها بَعَثَهُ اللّهُ تَعالى یَوْمَ الْقِیامَةِ فَقیهاً عالما؛ هر كس كه چهل حدیثى كه مردم از آن بهره ببرند، حفظ كند، خداوند او را فقیه عالم مبعوث مى كند». (1) معنایش این نیست كه آنها را حفظ و از بر كنیم، بلكه معنایش این است كه این ها را جمع كرده و آن گاه ابلاغ كنیم؛ مثلاً این كه من هر هفته حدیثى را براى شما مى خوانم و مقدارى در باره آنها بحث مى كنم ـ اگر این كار با اخلاص باشد ـ من هم مصداق این حدیث مى شوم.

بنابراین، مقصود از حفظ، نگهدارى و ابلاغ است و لذا علماى بزرگ «اربعین» مى نوشتند و در بین مردم تبلیغ هم مى كردند كه چهل حدیث حفظ كنند. حتّى در بین اصحاب كسانى بودند كه بیش از چهل هزار حدیث را هم حفظ داشتند و هم به امّت ابلاغ كردند و چه افتخارى از این بزرگتر كه انسان احادیث پیامبر (صلى الله علیه وآله) و اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) را به مردم برساند و چه محرومند از سعادت، آنانى كه ممكن است یك ساعت سخنرانى كنند امّا آیه و حدیثى در بین مطالب آنها نیست، در حالى كه، «قد جاءَكم من اللّه نورٌ و كتابٌ مبین؛ از طرف خدا براى شما نور و كتاب آشكار آمد» نور سخنرانیها، كلمات اهل بیت: است همان گونه كه در بحارالانوار آمده است: «كَلامُكُم نُورٌ اَمْرُكُم رُشْدُ وَ وصیَّتُكُم التَّقْوى، سخن شما نور و فرمان شما رشد و سفارش شما تقواست». (2)

واقعاً چه لذّت بخش است كه انسان چهل حدیث را حفظ كند و بگوید و در روز قیامت در صف عالمان و فقیهان قرار گیرد! بنابر این، باید بكوشیم تا در هر مجلسى سخنى از معصومین (علیهم السلام) گفته شود.

نكته اى كه باید به آن توجّه داشته باشیم این است كه تمام دنیا چه دنیاى ظلم و چه عدالت روى همین كتابها (سواد على البیاض) مى چرخد. حافظان كلام اهل بیت (علیهم السلام) حافظان دین هستند و این جاست كه مى بینیم انسانهایى مبارز، ایثارگر، عالم، فداكار، آگاه و... پرورش پیدا مى كنند.

اكنون كه سخن به این جا رسید مناسب است چند حدیث درباره نشر احادیث و تعلیم آنها بیان شود:

1ـ عن عَلىٍّ (علیه السلام)قالَ: قالَ رَسوُلُ اللّه (صلى الله علیه وآله): اللّهُمَّ ارْحَمْ خُلَفائى ثَلاثَاً، قیلَ یا رسولَ اللّه وَمَنْ خُلَفائك؟ قال: الَّذینَ یُبَلِّغوُنَ حَدیثى وَ سُنَّتى ثُمَّ یُعَلِّمونَهاأُمَّتى؛ از على (علیه السلام)نقل شده كه رسول خدا (صلى الله علیه وآله) سه بار فرمود: خدایا جانشینان مرا مورد رحمت خود قرار ده. پرسیدند: اى پیامبر خدا، جانشینان تو كیانند؟ فرمود: آنان كه حدیث و سنّت مرا تبلیغ نموده و آن را به امّتم مى آموزند. (3)

2ـ عبدالله بن صالح هروى مى گوید: از امام رضا (علیه السلام)شنیدم كه مى فرمود: «رَحِمَ اللّهُ عَبْداً أَحْیى أَمْرَنا؛ خداوند رحمت كند بنده اى را كه امر ما را زنده كند». پرسیدم: چگونه امر شما زنده مى شود؟ فرمود: «یَتَعَلَّمُ عُلُومَنا وَیُعَلِّمُهاالنّاسَ، فَاِنَّ النّاسَ لَوْعَلِمُوا مَحاسِنَ كَلامِنا لاَ تَّبَعُونا؛ علوم ما را فرا مى گیرد و آن را به مردم مى آموزد. اگر مردم سخنان زیباى ما را بدانند قطعاً از ما پیروى مى كنند...» (4)

3ـ جمیل بن درّاج و دیگران از امام صادق (علیه السلام) نقل كرده اند كه فرمود: «بادِروُا أَوْلادَكُمْ بِالْحَدیثِ قَبْلَ أَنْ یَسْبِقَكُمْ الَیْهِمُ الْمُرْجِئَةُ؛ در یاد دادن حدیث به فرزندان خود شتاب كنید پیش از آن كه مرجئه در تعلیم آنان بر شما سبقت گیرند» (5)

4ـ امام صادق (علیه السلام) فرمود: «حَدِّثُوا عَنّا وَ لا حَرَجَ، رَحِمَ اللّهُ مَنْ أَحْیى أَمْرَنا؛ از ما حدیث نقل كنید و احساس سختى نكنید. خدا رحمت كند كسى را كه امر ما را زنده بدارد». (6)

5 ـ فضیل بن یسار مى گوید: امام باقر (علیه السلام) به من فرمود: «یا فُضَیْل اِنَّ حَدیثَنا یُحْیىِ الْقُلوُبَ؛ اى فضیل! سخن ما دلها را زنده مى كند» (7)

6ـ پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله) فرمود: «تَذاكَروُا وَتَلاقَوْا وَ تَحَدَّثُوا؛فَاِنَّ الْحَدیثَ جَلاءُ الْقُلُوبِ ؛ اِنَّ الْقُلُوبَ لَتَرینُ كَما یَرینُ السَّیْفُ وَ جَلاؤُهُ أَلحَدیثْ؛ با یكدیگر گفتگو و ملاقات داشته باشید و حدیث بگویید؛ زیرا حدیث مایه روشنى دلهاست. دلها نیز مانند شمشیر زنگ مى گیرد و جلاى آن حدیث است» (8)

7ـ امام باقر (علیه السلام)فرموده است: «وَ بِالدّاریاتِ لِلرّوایاتِ یَعْلوُا الْمُؤْمِنُ اِلى أَقْصى دَرَجاتِ الاْیمانِ؛ پیروان اسلام در پرتو معرفت واقعى و درك حقایق علمى روایات، مى توانند به عالیترین مدارج ایمان نایل شوند» (9)


پی نوشت:


1. ج 2، ص 156، باب 20، روایت 8
2. ج 102، ص 132.
3. جامع احادیث الشیعه، ج 1، ص 234
4. معانى الاخبار، ص 174
5. كافى، ج 6، ص 47
6. بحارالانوار، ج 2، ص 151.
7. بحارالانوار، ج 2، ص 151.
8. بحارالانوار، ج 2، ص 152.
9. بحارالانوار، ج 1، ص 181.


منبع: پایگاه حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (دامت برکاته)


Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly . All right reserved