درحال بارگزاري
  • تاريخ: يکشنبه 20 ارديبهشت 1394

تاثیر فکر و اندیشه بر روابط اعضای خانواده


           
سوده موحدی

با یک جستجوی ساده، خیلی سریع متوجه یکی از دغدغه های مهم و اصلی سایت ها و گروه های مرجعی که در زمینه مسائل و معضلات خانواده فعالیت می کنند، می شویم. به راستی چرا خانواده به این اندازه اهمیت دارد؟ روابط بین اعضای خانواده چه تاثیری بر روی افراد و اجتماع دارد؟ ...

آیا لازم است به شکلی جدی به این دغدغه ها پرداخته شود؟ آیا خانواده ها نیاز به حمایت اجتماع دارند؟ چگونه می توان از خانواده ها حمایت کرد؟ پر واضح است که با توجه به اهمیت نقش خانواده و تاثیر شیوه های تربیتی شان بر اجتماع، آگاهی و حمایت خانواده ها لازم و ضروری به نظر می رسد. ولی به واقع حمایت و آموزش را از کجا و چگونه باید آغاز کرد؟ آموزش هر مهارتی احتیاج به زیر ساخت های اساسی از دوران کودکی و بستر سازی های فرهنگی دارد ولی هیچ گاه دیر نیست و یادتان نرود که عدم آموزش مهارت های لازم و ضروری می تواند مشکلات بسیاری را بر خانواده ها و اجتماع تحمیل کند.

رفتار یک جامعه ناشی از اندیشه حاکم بر جامعه است، برای تغییر فرهنگ و یا نهادینه کردن یک رفتار اجتماعی باید به فکر اصلاح افکار و اندیشه مردم در آن جامعه باشیم، تا تاثیر آن را در بهبود زندگی و روابط اعضای خانواده ببینیم؟ برای حمایت از خانواده ها و رفع چالش هایی که امروزه خانواده ها بیشتر با آن روبرو هستند نیاز به فرهنگ سازی داریم. فرهنگ سازی یک فعل اجتماعی است که هدف از آن تاثیر روی افراد جامعه است. از اینرو فرهنگ سازی و آگاه ساختن خانواده ها باید در الویت کاری گروه هایی که در زمینه خانواده مشغول فعالیت هستند قرار گیرد.

وجود مشغله های شهر نشینی از یک طرف و پیشرفت پر سرعت تکنولوژی از طرف دیگر، منجر به تاثیرپذیری غالبا کورکورانه از فرهنگ های دیگر شده که یکی از تاثیرات آن کمرنگ شدن روابط اعضای خانواده است. برای داشتن خانواده و جامعه سالم باید فرهنگ اندیشه و تفکر را در بین خانواده ها رواج دهیم. تفکر راهی است برای احیای دل، به این معنا که گرایش های فطری درون انسان را زنده می کند. انسان با تفکر از جایگاه و مقام رفیع انسانی خود مطلع می شود و در جهت کمال و رشد آن می کوشد. همچنان که امام علی (ع) در نهج البلاغه می فرمایند: " هر کس نفس خود را گرامی بدارد، شهوت ها برای او کوچک و بی ارزش خواهد بود." ولی متاسفانه برخی خانواده ها به جای آموزش مهارت تفکر و اندیشه، بیشتر به فکر خدمات رفاهی و معیشتی هستند، غافل از اینکه مشکلات معیشتی دلیل قانع کننده ای برای کوتاهی تربیت فرزندان نیست. مشغولیت های روزمره نباید باعث غفلت انسان از خود و خانواده خود شود. انسان باید با فراهم کردن فرصتی برای درون اندیشی و با برقراری تعادلی بین درون و بیرونش، راه کمال و سعادت را طی کند. یعنی به همان اندازه که به دنیای پیرامونش واقف است درونش را هم بشناسد.
برای بهبود روابط و تعامل افراد خانواده باید به دنبال راه کارهایی اساسی و موثر باشیم. به عنوان یک راهکار اساسی برای بهبود روابط خانواده، به تقویت اخلاق و تزکیه نفس می پردازیم. تزکیه و تهذیب نفس از اهداف اولیه انبیاء به شمار می رود و توجه به آن به عنوان موضوعی اساسی در راه سعادت و کمال بشری و اجتماعات انسانی است. به واقع برای تقویت اخلاق چه باید کرد؟ برای موفقیت در تزکیه نفس رعایت چه مواری الزامی است؟ اینجاست که ضرورت نقش زیربنایی و اصولی تفکر آگاهانه بیشتر آشکار می شود. تفکر نقش مهمی در اندیشه انسان ایفا می کند. بر هر انسانی لازم و ضروری است که بر اعمال و رفتار خود فکر کند. آری ما برای بهبود روابط باید اخلاق حسنه را در خود تقویت کنیم و برای تقویت اخلاق حسنه باید در ابتدای امر تفکر کنیم سپس رفتار و کردارمان را به سمت اخلاق نیک تغيير دهيم. با توجه به جایگاه والا و ارزشمند تهذیب نفس، انسان برای رستگاری باید خود را تزکیه کند و گرنه از سعادت و رستگاری محروم می شود. اکنون باید به فکر جبران کاستی ها بود، فردا دیر است.

انسان می داند که دنیا فانی و زودگذر است ولی به دلیل اینکه تفکر نمی کند مانع مواردی که به کرامت و جایگاه انسانی ضربه می زند، نمی شود. اگر انسان تفکر را فراموش نمی کرد، هیچ گاه حاضر به انجام رفتارهای ناپسند نمی شد. متاسفانه مهارت اندیشه در زندگی ما از جایگاه خوبی برخوردار نیست. آموزش این مهارت باید از سنین پایین آغاز شود تا کودکان با شیوه و چگونگی تفکر آشنا شوند. ما به بچه های خودمان در خانه و مدرسه تفکر کردن را یاد نداده ایم، ما به بچه های خود حفظ کردن آموخته ایم. آموزشی که با تفکر همراه نباشد، ارزش چندانی ندارد. تفکر در اثر تربیت به فعلیت می رسد، لذا فرآیند تربیت باید در راستای تقویت اندیشه باشد و به گونه ای باشد که تفکر پرورش یابد و به فعلیت برسد. تفکر، آموزش و تمرین می خواهد، وگرنه تفکر تبدیل به تخیل می شود.

انسان به واسطه تفکر، از عاقبت کارهای خوب و بد مطلع می شود. به واسطه فکر کردن است که در مبارزه علایق و خوب و بد، خوبی ها پیروز می شوند. در حقیقت اندیشیدن به انسان کمک می کند تا به مسائل از زوایای مختلف نگاه کند و در پی آن راه حل ها و پیامدهای مختلف و جدید آن را بررسی کند تا به عاقلانه ترین و مناسب ترین راه حل برسد. مهارت تفکر در همه حال به انسان کمک می کند، هم در زمان بروز مشکلات به نحوه تصمیم گیری کمک می کند و هم در مواقعی که مشکلی وجود ندارد به فرد کمک می کند تا با سازگاری و آرامش بیشتری به زندگی خود ادامه دهد. باتوجه به تاثیرات فکر و اندیشه بر زندگی، شایسته است که در فرهنگ عمومی بیش از پیش به آن بها داده شود.
 
 
Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly . All right reserved