• تاريخ: جمعه 22 مهر 1390

چرا درماه مبارک رمضان به دعای سحر بسیار تاکید شده و در شبهای قدر به خواندن دعای جوشن کبیر خیلی تاکید می شود؟


           
پرسش :   

 

چرا درماه مبارک رمضان به دعای سحر بسیار تاکید شده و در شبهای قدر به خواندن دعای جوشن کبیر خیلی تاکید می شود؟      

 جواب    

 

    مهمترین آموزه های این دو دعای عظیم القدر در ماه مبارک رمضان ، معرفی اسماء حسنی الهی و نقش آن در نظام هستی است. تحلیلی کوتاه از اسماء الهی مارا در فهم محتوای این دو دعا مددکار خواهد بود.  کل خلقت ظهورات است از اسما و صفات حق و اصلاً وجود جلوه حضرت حق می باشد. این وجود و هستی در واقع بلوات ، مظاهر و مجالی صفات حق اند. از آن نظر که این چنین است کل وجود جلوه خداوند متعال بوده و اسمای الهی منشأ  و سرچشمه عالم هستی می باشد و به همین جهت اسمای حسنای الهی  نقش زیادی در وجود دارند. اگر در آیات قران و دعاهای مأثوره دقت شود ، درمی یابیم که خدای متعال در مقام بیان خلق و تدبیر آن ، ودرمقام بیان انحاء مختلف افاضات و همچنین در مقام بیان بازگشت وجود ، ومرگ بعد از مر و شر و نشر وحساب و کتاب و جزاء و نظایر اینها  به اسمای حسنای خویش اشاره کرده و هر امری از امور را به خود به اسم خاصی از اسماء خود که متناسب آن امر است ، نسبت می دهد.  چند شاهد:

   1. ( الله خالق کلّ شیٍ و هو علی کلّ شیٍ وکيل) [1]؛ « خدای متعال خالق هر چیز است و اوست وکیل بر هر چیز». در این آیه خلقت و ایجاد هر چیز را به خود با اسم « خالق» نسبت می دهد و به بیانی دیگر خداوند در این آیه می فرماید ، خدا به اسمِ « خالق» خود همه چیز را خلق می کند. 

   2. ( الله لا اله الا هو الحیّ القيّوم) [2] ؛ « جز خدای متعال معبودی نیست ، خدایی که حی است ، قیوم است و قوام همۀ وجود به اوست».  در این آیه قوام همه وجود را به خود با اسم « قیوم» نسبت می دهد و می فرماید خدا با اسم « قیوم» خود لحظه به لحظه مخلوق را قوام می دهد و نگه می دارد.

    3. ( قل اغير الله ابغی ربّاً وهو ربّ کلّ شیء) [3] ؛ « ای پیامبر بگو : آیا برای خود غیر از خدای متعال پروردگاری اتخاذ کنم  درحالیکه اوست پروردگار همه ، خیر و ربوبیت همه به دست اوست ». دراین آیه ربوبیت یعنی تدبیر امر هر مخلوقی را به خود با اسم « رب» نسبت می دهد و می فرماید خدا با اسم « رب» خود همه مخلوقات را ربوبیت می کند. 

   4. ( ومن آياته انّک تری الارض خاشعة فاذا انزلنا عليا الماءَ اهتزّت وربت انَّ الذي احياها لمحيالموتی انّه علی کلّ شیءٍ قدير) [4] ؛ « و از آیات الهی است اینکه زمین را خاشع می بینی ، وقتی آب را بر آن فرود آوردیم ، به احتزاز می آید و نمو می کند خدایی که زمین را احیا کرد ، مرده ها را به خود با اسم « محیی » نسبت داده و می فرماید خدا با اسم محیی خویش زمین مرده و انسانهای مرده و هر موجود مرده را احیا می کند و زنده می گرداند».     5. ( ليجزی الله کلّ نفسٍ ما کسبت انّ الله سريع الحساب) [5] ؛ « تا خدای متعال جزادهد به هرکس آنچه را کسب نموده است، خدا سریع الحساب است». در این آیه که در خصوص قیامت است ، حساب اعمال در آن روز را به خود با اسم « سریع الحساب » نسبت می دهد ومی فرماید : آنجا که وقت حساب یعنی روز قیامت رسید، خدا به اسم « سریع الحساب » خویش همه آنچه را که انسان کسب کرده است ، حساب خواهد کرد.  ملاحظه می کنید که آیات گوناگون قران که ما تنها بخشی از آن را مطرح  ساختیم ، حکایتگر این حقیقت است که خدای متعال همه آنچه را که در نظام وجود می گذرد ، با اسماء خود انجام می دهد و هر امری از امور را به اسم مناسب آن و از این رو همه آثار ، اسماء خداست. درحقیقت آن که وجود را تربیت می کند یعنی حرکت می دهد ، در مسیر پیش می برد و تکمیل می سازد، اسمای خداوند است.  با این توضیح روشن می شود که چرا دعای جوشن کبیر که در حدود 1000 اسم از اسمای الهی در آن مطرح است ، دارای چنان جایگاهی است ونیز معلوم می گردد که چرا با اسمای الهی او را می خوانیم و از او مدد می جوییم، دعاکننده در این دعا با هر اسمی از اسمای الهی آثار و  برکات و جلوات همات اسم را از خدا طلب می کند و از او می خواهد تا خداوند با همان اسم آن صفت را برای او پدیدار سازد و با همان اسم او را به حضرت حق نزدیک سازد. [6]           

 از خدا می خواه تا زین نکته ها         در نلغزی و رسی در متنها [7] 

.....    .....................................................................................................................   

 [1] . زمر ( 39) ، آیه 62. 

   [2] . بقره (2) ، آیه 255. 

      [3] . انعام ( 6) ، آیه 164.

      [4] . فصلت ( 41) ، آیه 39. 

  [5] . ابراهیم (14) ، آیه 51. 

   [6] . در خصوص آشنایی با اسمای حسنی الهی نگا: اسماء حسنی ، محمد شجاعی ، موضوع کتاب   . 

[7] . مثنوی ، دفتر سوم.        

  منبع:کتاب دعا وتوسل؛محمد رضا کاشفی،سید محمد کاظم روحانی؛نهادنمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها  .       

  كد:131/1

Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly . All right reserved