• التاريخ : السبت 28 رجب 1431

متون ديني و آثار علمی ائمه، رازگشا و راهنما (2)


           

 

متون ديني و آثار علمی ائمه، رازگشا و راهنما (2)

متون صادره از امام حسين عليه السلام

دوره ي امام حسين عليه السلام، دوره ي يکه تازي بني اميه و تلاش در ايجاد انحرافات بزرگ فکري، فرهنگي و اجتماعي بود. آن ها مفاهيم اصيل دين را مورد تحريف قرار مي دادند. با توجه به اين واقعيت دردآور بود که آن حضرت عليه السلام موضعگيري هاي سنجيده، دردمندانه و الهام بخش و نجات بخش خود را در قالب گفتار ها و نوشتار ها و خطابه هاي آتشين ابلاغ فرمودند.
متوني که از امام حسين عليه السلام نقل شده، به دو صورت است.
1) صورت شفاهي،
که مجموعه ي خطبه ها، موعظه ها، پند ها و اندرز هاي ايشان است که از زمان انتقال جريان امامت به ايشان آغاز گرديده تا کربلا و روز عاشورا تداوم يافته است.
2) صورت کتبي،
که مجموعه ي نامه ها و پاسخ نامه هاي ايشان به سؤالات و نامه هايي بوده است که براي آن حضرت عليه السلام از نواحي مختلف سرزمين اسلامي آن روز ارسال مي گرديده است و بعضاً نامه ها و مکتوباتي هستند که آن حضرت، ابتداً و رسماً براي افرادي مرقوم فرموده و ارسال مي داشته اند. نمونه هاي فراواني از هر دو نوع اين مکتوبات وجود دارد که هر کدام فصل جدايي در ارائه ي معارف ربوبي و ديني شمرده مي شود (نجمي، 1360، 17). اين نامه ها در متون مختلف، همچون بحارالانوار علامه مجلسي، اصول کافي، و ساير کتب تاريخي منعکس گرديده که همواره قادر است تشنگان معرفت و حقيقت را رهنمون شده و راه حقيقت و صراط مستقيم را براي هميشه بر آنان بشناساند.
دعاي عرفه، الهام بخش حقايق؛
امام حسين عليه السلام، با همه ي ابعاد روحي و فضايل وجودي، در دعاي عرفه متجلي مي شود؛ به گونه اي که مي توان همه ي انديشه ها، افکار، عزم و آهنگ ها، تصميم ها، شور و جذبه ها، فنا شدن هاي در ذات الهي، ترک همه ي دنيا و غرق شدن ها در بحر بيکران احديت را از آن دعاي بلند دريافت نمود و در واقع ، دعاي عرفه، تفسيري از عظمت هاي وجودي امام حسين عليه السلام است.
راويان دعاي عرفه، که از امام حسين عليه السلام صادر گرديده است، بشر و بشير پسران غالب اسلامي هستند که آن را روايت نموده اند:
پسين روز عرفه در عرفات در خدمت آن حضرت عليه السلام بوديم، پس از خيمه ي خود بيرون آمدند، با گروهي از اهل بيت عليهم السلام و فرزندان و شيعيان، با نهايت تذلل و خشوع، پس در جانب چپ کوه ايستادند و روي مبارک خود را به سوي کعبه گردانيدند و دست ها را برابر رو برداشتند، مانند مسکيني که طعام طلبند و اين دعا را خواندند «الحمدلله الذي ليس لقضائه دافع و لا لعطائه مانع و لاکصنعه صنع صانع» (قمي، 1342، 474).
اين فقرات جنبه هاي معرفتي و مضامين عرفاني بلندي را در خود نهفته دارد؛ اقرار به توحيد، ربوبيت الهي، تحولات پيدايش بشري و ضعف ساختاري در وجود انساني و شکر اين که در اهل کفر و امامان کفر او را به دنيا نياورده، لکن وجود مبارکش را پس از رسالت جد بزرگوارش به دنيا آورده، حفظ الهي ر